Tablica z atlasu anatomicznego „Anthropologia nova” Jamesa Drake'a z 1707 rokuPrzypomniał nam wiersz Philipa Larkina W domu jest tyle smutku, który nam kiedyś zadał na pamięć. Po czym zaproponował taką odpowiedź: „Poza wszystkim innym minęła nie tylko przeszłość, ale i niewinność, prawda? Niewinność minęła. Cóż, dziesięć lat później człowiek więcej wie, prawda, trochę inaczej reaguje – nie płacze nad tym, nad czym płakał dziesięć lat wcześniej, co więcej, nie śmieje się z tych samych rzeczy, że powiem tylko tyle. Oprócz tego człowiek zaczyna myśleć i może mu przyjść do głowy, że «przeminięcie» przeszłości znaczy nie tyle, że przeszłość minęła, ile że on minął, on taki, jakim tutaj był dziesięć lat wcześniej. I może też wtedy pomyśleć, że i on przeminie, prawda? Bo jest coś w tej przeszłości, fizycznej przeszłości, w tym wypadku w South Hadley, co przetrwa dłużej niż on - to drzewa. Okej. Czy tu będziecie, czy nie, cokolwiek to jest, et cetera, et cetera, to minęło, a drzewa stoją, będą stać, kiedy was już nie będzie... Więc w zasadzie tu chodzi o coś takiego, prawda, takie jest tło, nie?”. I jeśli wcześniej nie myśleliśmy o tym, to teraz mieliśmy to w głowie, gdy zbliżał się koniec semestru, dyplom i, jak byśmy to wtedy ujęli, reszta naszego życia.


Zajęcia z Brodskim, Sean LaRiche
Zeszyty Literackie Nr 124